Montefiore Medical Center


 

ჩუტყვავილა

 

ჩუტყვავილა მაღალკონტაგიოზური ვირუსული ინფექციაა , რომელსაც იწვევს   varicella-zoster virus ( VZV ) ჰერპესვირუსთა ოჯახიდან .

  ახსიათებს კანსა და ლორწოვან გარსებზე მრავლობითი პაპულო - ვეზიკულური გამონაყარის გაჩენა რომელსაც თან ახლავს ცხელება 37,8-38,9 გრადუს ცელსიუსამდე .

გამონაყარი ჩნდება თავზე ან ტორსზე და ვრცელდება ცენტრიდეანულად - კიდურებისკენ .

  ამ ვირუსით პირველადი დასნებოვნება მანიფესტირდება , როგორც ჩუტყვავილა , ხოლო შემდეგ ვითარდება სენსორული განგლიების ნეირონების ლატენტური ინფექცია , რომლის რეაქტივაციაც ვლინდება როგორც ჰერპეს ზოსტერი .

ჩუტყვავილა ძირითადად ბავშვთა ინფექციაა 90% ავადობის A მოდის 13 წლამდე ასაკში , გამოვლენის პიკია 5-9 წელი .

  დაავადების გადაეცემის გზა   ძირითადად ჰაერწვეთოვანია

. შესაძლოა გადაცემა გამონაყართან   უშუალო კონტაქტით , ან დაავადებულის ტანსაცმლითა და თეთრეულით გადაცემა .

იშვიათი მიზეზია ზოსტერით დაავადებულ პაციენტთან კონტაქტი .

ინკუბაციური პერიოდი დაახლოებით 2 კვირაა და მერყეობს 9- დან -21 დღემდე .

პაციენტი გადამდებია გამონაყარის გაჩენამდე 48 სთ და გამოყრის მთელი პერიოდი , ვიდრე ყველა გამონაყარი ფუფხით არ დაიფარება , საშუალოდ გამონაყარის გაჩენიდან   3-7 დღე .

 

 

კლინიკური მანიფესტაცია

 

 

გამონაყარს წინ უსწრებს მაღალი ცხელება და კონსტიტუციური სიმპტომები : დაღლილობა , ანორექსია , თავის ან მუცლის ტკივილი . ცხელება 100-102 , შეიძლება იყოს 106. ცხელება და სხვა სისტემური გამოვლინებანი პერსისტირებს 1-2-4 დღე გამონაყარის გაჩენიდან .

კონსტიტუციური სიმპტომები პრევალირებს მოზრდილებში .

2 წლამდე ასაკში ნაცვლად ვეზიკულური გამონაყარისა შეიძლება იყოს ბულური გამონაყარი .

გამონაყარი ჩნდება სკალპის , სახის ან სხეულის არეში და ვრცელდება კიდურებისკენ . საწყის ეტაპზე წააგავს ,, ნამის წვეთს ”. შემდგომ   განიცდის   ევოლუციას მაკულა - პაპულა - ვეზიკულა - პუსტულა და ბოლოს იფარება ფუფხით .

გამონაყარი გარდა   კანისა შეიძლება გაჩნდეს ლორწოვან გარსებზეც , მაგ ( პირ - ხახა , ვაგინა ). მაგრამ ნაკლები ინტენსივობით .

გამოყრის პროცესი გრძელდება 2-4 დღე . დაავადების ადრეულ სტადიზე შესაძლოა ინახოს ევოლუციის სხვადასხვა ეტაპზე მყოფი გამონაყარი . გამონაყარი სრულად ალაგდება 1-2 კვირაში და ტოვებს უმნიშვნელო   კვალს .

  საშუალოდ კანზე ჩნდება გამონაყარის 300 ერთეული . თუმცა პრაქტიკულად ჯანმრთელ ბავშვებში შეიძლ ; ება იყოს 10 ერთეულზე ნაკლები ან   1500- ზე მეტი .

  ჩუტყვავილას სხვა გამონაყრით მიმდინარე დაავადებებისაგან განსხვავდება   შემდეგი ნიშნებით :

განვითარების სხვადასხვა სტადიაზე მყოფი ვეზიკულური გამონაყარი .

ტკივილი , ქავილი და ცხელება .

ჩუტყვავილას ვეზიკულები იფარება ფუფხით .

 

 

რაც შეეხება ყვავილს ის ჩუტყვავილისაგან განსხვავდება :

სინქრონიზებული გამონაყრით

გამონაყარი ვრცელდება ცენტრისკენულად , ჩუტყვავილას დროს ცენტრიდანულად

ჩუტყვავილას ვეზიკულა ერთკამერიანია ,   ჭიპისებრი ჩაზნექვა იშვიათია .

 

 

გართულებები

 

კანის ინფექცია ( II- ადი ბაქტერიული ინფექცია გრ + ორგანიზმებით )

 

ნევროლოგიური გართულება

 

ნატხემისმიერი ატაქსია   - 1 : 4000 შემთხვევაზე ვლინდება უპირატესად 15 წლამდე , გამონაყარის გაჩენიდან 1 კვირაში , შემდეგი ნიშნებით : ატაქსია , ღებინება , თავბრუ , მეტყველების შეცვლა , ტრემორი , თავის ტკივილი და ცხელება

ენცეფალიტი   ვითარდება შემხვევათა 0,1-0,2 % ახასიათებს მგრძნობელობის მოშლა , კრუნჩხვები , ღებინება .

 

variccela - პნევმონიტი ვლინდება იმუნოკომპრომორებულ პაციენტებსა და მოზარდებში მე -3-5 დღეს . ხასიათდებაცხელებით , სუნთქვის შემოკლებითა და ხველით .

 

variccela იშვიათი გართულებაა , მანიფესტირდება სიყვითლითა და მუცლის ტკივილით .

 

დიაგნოსტიკა

 

ჩუტყვავილა კლინიკური დიაგნოზია და ეფუძნება ანამნეზს და ფიზიკალურ კვლევას . საეჭვო შემთხვევებში შეიძლება ვეზიკულის შიგთავსიდან ვირუსის გამოყოფა ან ანტისხეულების დეტექცია .

 

გამოკვლევები

 

ვირუსის ანტიგენის სწრაფი დეტექცია - იმუნური ჰემაგლუტინაციის , მემბრანული ანტისხეულების ფლუორესცენციის ან ფერმენტ - შემბოჭავი იმუნოსორბციის მეთოდით ..

ვირუსის კულტურა

სერელოგიური კვლევა

PCR
სისხილის საერთო ანალიზი - ლეიკოპენია და თრომბოციტოპენია

გულმკედის RO

Tzanck - ის ნაცხი ( აღარ მიმართავენ რადგან ვარიცელა - ზოსტერის და სხვა ჰერპესვირუსების დიფერენცირება არ ხდება ).

 

 

მკურნალობა

 

 

გაურთულებული ჩუტყვავილის სამკურნალოდ სიმპტომური თერაპია სავსებით საკმარისია ჯანმრთელ ბავ ვებში , რომელიც გულისხმობს :

ქავილის შესამცირებლად ანტიპრურიტული ლოსიონებისა და ანტიჰისტამინური საშუალებების მაგ : ჰიდროქსიზინის გამოყენება .

თუ საჭიროა ანალგეტიკებისა და ანტიპირეტიკების გამოყენებას .

ნაკაწრებისაგან დასაცავად   მეორადი   ინფექციის   პრევენციის მიზნით რეკომენდირებულია ხშირი ხელების დაბანა , ფრჩხილების მოკლედ დაჭრა და ნატრიუმის ბიკარბონტიანი ( საკვები სოდა ) აბაზანები , იმ სიხშირით , რითაც საჭიროა .

აციკლოვირი გამოიყენება განსაკუთრებით მწვავე შემტხვევების ან გართულებების არსებობისას .

არასოდეს გამოიყენოთ ასპირინი , რეის სინდრომის განვითარების მაღალი რისკის გამო .

ორალური აციკლოვირი ნაჩვენებია იმუნოკომპრომირებულ პაციენტებში ასევე პაციენტებში , როლებსაც აღენიშნებათ   კანის ქრონიკული ან ფილტვის დაავადების , სალიცილატებით მკურნალობის , სისტემური თუ საინჰალაციო კორტიკოსტეროიდების გამოყენებისას .

  I/v აციკლოვირი გამოიყენება მხოლოდ სასიცოცხლო ჩვენებისას .

ორალური ანტიბიოტიკები მხოლოდ მეორადი ინფექციით გართულებისას გამოიყენება .

ფოსკარნეტი პარენტერალური ანტივირუსული პრეპარატია , რომელიც თავისი ტოქსიურობის გამო გამოიყენება მხოლოდ აციკლოვირ - რეზისტენტულ შემტხვევებში , იმუნოკომპრომირებულ პირებში .

 

 

დაუყოვნებელი ქმედება

 

 

ახალშობილს რომლის დედასაც გამოუვლინდა ჩუტყვავილა დაბადებამდე 5 დღით ადრე , ან დაბადებიდან 2 დღის მანძილზე აქვთ დასნებოვნების მაღალი რისკი , ამიტომაც დაუყოვნებლივ ეძლევათ VZIG .

  იმუნოკომპრომორებული პაციენტები , ორსულები და პირები რესპირატორული გართულებებით , პროცესში რქოვანასჩართვით და ნევროლოგიური გართულებებით დაუყოვნებლივ უნდა ჰოსპიტალიზდნენ .

 

 

პროგნოზი

 

 

ჩუტყვავილა ჩვეულებრივ კეთილთვისებიანი გამოსავლით ხასიათდება , როგორც ბავშვებში ასევე მოზრდილებში .

გამონაყარის ახალი ელემენტების გაჩენა 4 დღე გრძელდება . ფუფხით იფარება დაახლოებით 6 დღეში და სრულებით ალაგდება 5-14 დღეში .

ახალშობილებს და იმუნოკომპრომირებული ინდივიდებს   აქვთ გართულების მაღალი რისკი .

დაავადების გადატანის შემდეგ ვირუსი რჩება . . მთვლემარე მდგომარეობაში ნერვულ უჯრედებში და მისმა რეაქტივაციამ შეიძლება გამოიწვიოს ჰერპეს - ზოსტერი .

გადატანილი ჩუტყვავილა ტოვებს იმუნიტეტს   სიცოცხლის ბოლომდე . განმეორებით დასნებოვნება ძალზედ იშვიათია .

 

 

პრევენცია

 

 

პირველადი პრევენცია ტარდება ცოცხალი ატენუირებული ვაქცინით მგრძნობიარე მოზრდილებსა და ბავშვებში 12 თვის ასაკიდან .

  არსებობს მონოვალენტური ვაქცინა და კომბინაციაში წითელა , წითურა , ყბაყურასთან ერთად . ( MMRV)

VZV - ვაქცინა რეკომენდირებულია რუტინული გამოყენებისთვის ბავშვებში 12-18 თვის და 4-6 წლის ასაკში . ის უკუნაჩვენები უჯრედ - გაშუალებული იმუნური დეფიციტისდროს , თუმცა ლიმფობლასტური ლეიკემიის დროს , რემისიის ფაზაში , ასევე შიდსის დროს თუ CD 4 >15 % მიიღება ვაქცინის ორივე დოზა 3 თვიანი შუალედით .

 

 

  ქემოპროფილაქტიკა

 

 

CDC - ის რეკომენდაციით VZVIG გამოიყენება იმ შემთხვევაში თუ პაციენტი აკმაყოფილებს   შემდეგ კრიტერიუმებს :

არაიმუნიზირებული 13 - მდე ასაკის ბავშვები , ან 13 წლის შემდგომ იმუნოკომპრომირებული პირები , ხანდაზმულები , ორსულები .

ან   ქვემოთჩამოთვლილთაგან თუ არის სახეზე / მდგომარეობა : ლეიკემია , ლიმფომა , ძვლის ტვინის ტრანსპლანტაცია , თანდაყოლილი ამ შეძენილი იმუნო - დეფიციტი . მედიკამენტური ან რადიაციული , იმუნისუპრესია , დღენაკლულობა < გესტაციის 28 კვირაზე . ან დაბადების წონა   < 1000 გრ .

ახალშობილები რომელთა დედასაც გამოუვლინდა ჩუტყვავილა მშობიარობამდე 5 დღით ადრე , ან მშობიარობიდან 2 დღის შემდეგ .

VZV რეკომენდირებული დოზაა 12,5 ერთ / კგ / i/m , მაქსიმალური დოზაა 625 ერთ . შეიძლება გამეორება 3 კვირაში თუ ჩუტყვავილის ექსპოზიცია გრძელდება .

საავტორო უფლებები დაცულია Ordesign.ge 2007 - 2009