GEO

QUALIFIED PEDIATRICIAN SERVICES

24-HOUR FREE PHONE CONSULTATION

Title:: ტკივილის პრევენცია, კონტროლი და მართვა ბავშვთა ასაკში და მოზარდებში

ტკივილის პრევენცია, კონტროლი და მართვა ბავშვთა ასაკში და მოზარდებში
დაავადების სინდრომის/სინდრომის მოკლე განმარტება. ტკივილი არის უსიამოვნო შეგრძნება განპირობებული ორგანიზმის ქსოვილების რეალური ან პოტენციური დაზიანებით ან სუბიექტური აღქმით. 
ნოციცეპტური ტკივილის  მიზეზი ქსოვილების დაზიანების ან ანთებით განპირობებული რეცეპტორების სტიმულაციაა. ნოციცეპტური ტკივილის მიზეზი შეიძლება იყოს:
სომატური ( კანის, რბილი ქსოვილები, ჩონჩხის კუნთების და ძვლის რეცეპტორების გაღიზიანებით გამოწვეული). სომატური ტკივილი უხშირესად კარგად ლოკალიზებული, მჭრელი, მღრღნელი, მოჭერითი, მჩხვლეტავი, მფეთქავი ხასიათისაა.
ვისცერალური (შინაგანი ორგანოების რეცეპტორების გაღიზიანებით გამოწვეული). ვისცერული ტკივილი უფრო ცუდად ლოკალიზებულია, ყრუ, სპაზმური ან კოლიკის ტიპისაა. 
ნეიროპათიური ტკივილი უკავშირდება დაზიანებული ნერვების სტიმულირებას ან პათოლოგიური (არანორმალურ) ფუნქციონირებას (ნერვის კომპრესია, მთლიანობის დარღვევა, ინფილტრაცია, იშემია ან მეტაბოლური დარღვევები). ასეთი ტკივილი უხშირესად წვის, ფეთქვის, ელექტრული განმუხტვის ან დაბუჟების ხასიათისაა. 
სიმპტომები და ნიშნები.  ტკივილის გამომწვევი მიზიეზის ანუ პირველადი დაავადების დადგენა ძალზე მნიშვნელოვანია. ტკივილი შესაძლებელია იყოს: სიმსივნური, ტრავმული, ორგანული და ფუნქციური დაავადებებით გამოწვეული, სამედიცინო პროცედურებთან დაკავშირებული, პოსტოპერაციული, ნამგლისებური ანემიის კრიზებით, გონებრივი განვითარების მძიმე დარღვევის ფონზე იძულებული პოზით ან სპასტიურობით გამოწვეული. 
ბავშვებში ტკივილის უხშირესი ლოკალიზაციის  ადგილებია: მუცელი, ბარძაყი, ზურგი, გულმკერდი, სახსრები.
ტკივილის სიმძიმის შეფასება. პედიატრიული ასაკის პაციენტების სპეციფიურობიდან გამომდინარე  (სუბიექტივიზმი, მეტყველების შეუძლებლობა) სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფში ტკივილის შეფასება  განსხვავევულია. უნივერსალური შკალა ყველა ასაკისათვის არ არსებობს. 
ადრეულ ასაკში უპირატესობა ეძლევა ქცევის შეფასებაზე დამყარებულ მეთოდებს. 3–8 წლის ასაკში რეკომენდირებულია ვიზუალური შკალა, რომელშიც ტკივილის ხარისხის შეფასება ხდება სახის გამომეტყველების შესაბამისად. (ცხრილი 1)
ცხრილი 1.            სახის გამომეტყველება
©2001, Iნტერნატიონალ Aსსოციატიონ ფორ ტჰე შტუდყ ოფ Pაინ

 
ასაკის მატებასთან ერთად ტკივილის სიმძიმის შეფასება კოგნიტიური შესაძლებლობების დახვეწის შესაბამისად შედარებით იოლი ხდება. ბავშვის მიერ აღწერილი ტკივილი უფრო ზუსტად ასახავს რეალობას, ვიდრე ქცევის შეფასებაზე დამყარებული მეთოდები. 8–11 წლის ასაკში ბავშვებს შეუძლიათ ტკივილის სიმძიმე განსაზღვრონ ჰორიზონტალურ დანომრილ (0–დან 10–მდე) შკალა/ სახაზავზე.
მოზარდებს უკვე შეუძლიეთ აღწერონ შეგრძნებები, ტკივილის სიმძაფრე. ძალზე მნიშვნელოვანია სწორად იყოს დასმული შეკითხვა. შეკითხვის ნიმუშები:
1. ტკივილის ხასიათი: მჭრელი, მფეთქავი, მჩხვლეტავი, ყრუ და ა.შ
2. ტკივილის ლოკალიზაცია და ირადიაცია– სად ხდება ტკივილის აღმოცენება და ხდება თუ არა მისი გადაცემა სხვა მიდამოებში
3. ტკივილის ინტენსივობა, თუ ტკივილი 0– დან 10–მდე ქულით ფასდება, რამდენიმე ქულით შეაფასებ შენს შეგრძნებას? 
4. ტკივლის ხანგრძლივობა და მუდმივობა; მუდმივად გტკივა თუ იწყება და გაივლის? რამდენ ხანს გრძელდება? 
5. ტკივილის ეპიზოდების სიხშირე: რამდენჯერ, რამდენ ხანში ერთხელ შეიგრძნობ ტკივილს? როდის? 
6. ტკივილზე მოქმედი ფაქტორები: რა ამცირებს ტკივილს და რა აძლიერებს? როგორ უკავშირდება ტკივილი გარე ფაქტორებს? მაგ: საკვებს, მოძრაობას, სიცივეს, სითბოს და ა.შ.





მწვავე  ტკივილის  ძირითადი ქცევითი მაჩვენებლებია:
სახის გამომეტყველება
სხეულის მოძრაობა და მდებარეობა ( პოზა)
დამშვიდების შეუძლებლობა
ტირილი
კვნესა

ქრონიკული ტკივილის ქცევითი მაჩვენებლები ბავშვებში:
დამახასიათებელი (აბნორმალური)  პოზა
გადაადგილების  შიში
სახის გამომეტყველების ნაკლებობა
გარემოს მიმართ ინტერესის ნაკლებობა 
მომატებული გაღიზიანებადობა
უხასიათობა
ძილის დარღვევა
სიბრაზე
მადის ცვლილებები
ცუდი დასწრება სკოლაში.
გასათვალისწინებელია, რომ  ამ ნიშნების არ არსებობა არ ნიშნავს ტკივილის არ არსებობას.

ტკივილის მართვა:  ტკივილის მართვის პრინციპებია: ტკივილის შემცირება, კონტროლი, პრევენცია.  მართვის ტაქტიკას განსაზღვრავს ტკივილის ტიპი, მიზეზი, სიმძიმე და ხანგრძლივობა. ზოგჯერ ბავშვის აგზნების, დისტრესის , შიშის მოხსნა ტკივილის ხარისხსაც ამცირებს. აუცილებლად უნდა იყოს გათვალისწინებული პაციენტის მშობლების აზრი და ბავშვის უნარ– ჩვევები, ასაკობრივი გამოცდილება, ხასიათის თავისებურებები.




ტკივილის მართვის რეკომენდაციები ჭHO – ს გაიდლაინის მიხედვით:
ტკივილის სიმძიმის რეგულარული შეფასება მთელი დაავადების/პრობლემის  განმავლობაში.
ფარმაკოლოგიურ თერაპიასთან ერთად არაფარმაკოლოგიური მეთოდების კომბინირებული  გამოყენება (კოგნიტური, ქცევითი, ფიზიკური, დამხმარე საშუალებები).

საშუალო და მძიმე ტკივილს შემთხვევაში ტკივილის სათანადო ანალგეზიური თერაპია. 

ყველა შესაძლო შემთხვევაში ანალგეტიკის ადმინისტრირების PO - ფორმა , რათა თავიდან აცილებულ იქნას მტკივნეული მანიპულაციები.
ანალგეტიკების გვერდითი ეფექტების დროული ამოცნობა და მკურნალობა.
ანალგეზიური საშუალებების შერჩევის დროს გათვალისწინებული უნდა იყოს ტკივილის სიმძიმე და ადრეული გამოცდილება ( სხვა დროს მიღებული ანალგეტიკების ეფექტურობა).
2012 წლის  ჭHO – ს  გაიდლაინი რეკომენდაციას უწევს ანალგეზიის  2– ეტაპად მიდგომას, საშუალო და მძიმე ტკივილის შემთხვევაში  ოპიოიდების გამოყენებას, როგორიცა არის  მორფინი.
მსუბუქი ტკივილი – აცეტამინოფენი და არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები.
საშუალო და მძიმე ტკივილი – ოპიოიდები, როგორიც არის მორფინი, ოქსიკოდონი, ჰიდრომორფინი, ფენტანილი, მეტადონი. 
დამხმარე თერაპია შესაძლოა გამოყენებულ იქნას ანალგეზიური კიბის ნებისმიერ ეტაპზე. ის მოიცავს ანტიკონვულსანტებს ნეიროპათიური ტკივილის დროს, ანტიდეპრესანტებს ან ანქსიოლიტიკებს თანარსებული ხასიათის ცვლილებების შემთხვევაში.

არავერბალურ პაციენტებში,რომლებიც  ვერ გადმოსცემენ სიტყვიერად ტკივილს და   აღენიშნებათ ნევროლოგიური ტკივილი, სადაც არ არის დადგენილი გამომწვევი მიზეზი ( მაგ: მოტეხილობების, საშარდე გზების ინფექციები, პანკრეატიტი ან  გასტროეზოფაგური რეფლუქსი),  გამოიყენება ემპირიულად გაბაპენტინი.




ანალგეზიური პრეპარატების შერჩევის დროს გამოიყენება ჯან.მო–ს  საფეხურეობრივი
მიდგომა  ე.წ. „ ანალგეზიის კიბე „  (ჟენევა  1990)



  ძლიერი ტკივილი

საშუალო 1. ძლიერი ოპიოიდები
                     ხარისხის  ტკივილი ( მორფინი, ფენტანილი, ოქსიკოდონი)
1. მსუბუქი ოპიოიდები 2. დამხმარე მკურნალობა
მსუბუქი ტკივილი ( ტრამადოლი)
2. დამხმარე მკურნალობა
1. აცეტამინოფენი
2. არასტეროიდული ანთების
საწინააღმდეგო საშუალებები
3. დამხმარე მკურნალობა



 არაფარმაკოლოგიური ( დამხმარე ) მეთოდები:
ფიზიკური თერაპია –მასაჟი, სითბო ან სიცივე, აკუპუნქტურა და სხვა.
ქცევითი თერაპია _ ვარჯიში, რელაქსაცია, პირობითი რეფლექსების გამომუშავება.
თამაში, ბიოელექტრული გზით მგრძნობელობის დაქვეითება.
კოგნიტური თერაპია  _ ჰიპნოზი,  ფსიქოთერაპია, ყურადღების გადატანა.

სასურველია მშობელს წინასწარ ავუხსნათ პროცედურის არსი, დავამშვიდოთ.
თვითონ პროცედურა უნდა ჩატარდეს მშვიდ გარემოში.  ჰოსპიტალიზებული პაციენტის შემთხვევაში სამედიცინო პროცედურა რეკომენდებულია ბავშვის  პალატიდან მოშორებით განხორციელდეს. არაფარმაკოლოგიური მეთოდები ძალზე ეფექტურია და  ზოგჯერ საკმარისიც სტრესის და გაღიზიანების მოსახსნელად ინვაზიური პროცედურების 
წინ  და/ან  შემდეგ.


ფარმაკოლოგიური მეთოდები

არაოპიოიდური ანალგეზიური საშუალებები  გამოიყენება მსუბუქი ტკივილის დროს ან უფრო ძლიერი ტკივილის შემთხვევაში სხვა ანალგეტიკებთან კომბინაციაში.

აცეტამინოფენი ( პარაცეტამოლი) ყველაზე ფართოდ გამოიყენება პედიატრიულ პრაქტიკაში რადგან მას დოზის და მიცემის ჯერადობის სწორად შერჩევის შემთხვევაში გვერდითი ეფექტები პრაქტიკულად არ აქვს. დოზის შერჩევა უმჯობესია წონის და არა ასაკის მიხედვით. ორალური დოზა  10–15 მგ/კგ ყოველ 4–6 საათში, რექტალური 10 – 20 მგ/კგ ყოველ4–6 საათში. დღიური დოზა არ უნდა აღემატებოდეს 100 მგ/კგ ბავშვებში, 75მგ/კგ ჩვილებში.  არ არის გამართლებული ჯერადობა აღემატებოდეს 5 – ს 24 საათის განმავლობაში. აცეტამინოფენის ინტრავენური ფორმის დოზირება დამოკიდებულია პაციენტის ასაკსა და წონაზე:
●  ბავშვები  2–12   წლამდე
  ერთჯერადი დოზა 15 მგ/კგ  ყოველ 6 საათში. 
  მიმდინარე გამოყენებისას 12.5 მგ/კგ  ყოველ 4 საათში, ( მაქს. დღიური დოზა 75 მგ/კგ ).
● მოზრდილი <  50 კგ
   ერთჯერადი დოზა: 15 მგ/კგ ყოველ 6 საათში.
   მიმდინარე გამოყენებისას 12.5 მგ/კგ  ყოველ 4 საათში, ( მაქს. დღიური დოზა 75 მგ/კგ ).
●მოზრდილი ≥50 კგ
  ერთჯერადი დოზა: 1000 მგ ყოველ 6 საათში.
  მიმდინარე გამოყენებისას: 650 მგ ყოველ 4 საათში (მაქს. დღიური დოზა: 4000 მგ). 


იბუპროფენი  არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებაა. იმ შემთხვევაში როცა ტკივილის მიზეზი ქსოვილების ანთებაა, ანთების საწინააღმდეგო ეფექტის გამო მისი გამოყენება უმჯობესია აცეტამინოფენთან შედარებით. ორალური დოზა 4–10 მგ/კგ  ყოველ 6–8 საათში. მაქსიმალური დღიური დოზა 40 მგ/კგ.
1. ოპიოიდები  გამოიყენება საშუალო სიმძიმის და ძლიერი ტკივილის დროს ან ოპიოიდური საშუალებების  მიმართ რეფრაქტერულ შემთხვევებში. მიღება შესაძლებელია ორალურად, ინტრავენურად ან იშვიათად ტრანსდერმალურად. ადმინისტრირების გზის შერჩევისას უნდა გათვალისწინებული იყოს ტკივილის ინტენსივობა და ხანგრძლივობა, პაციენტისათვის მისაღები გზა, მშობლის აზრი და მოსალოდნელი  გვერდითი  ეფექტები. 
ბავშვებში ქრონიკული ზომიერი ტკივილის დროს ძირითადად გამოიყენება გამოიყენება სუსტი ოპიოიდის  PO - ფორმა ან  ან ხანგრძლივად მოქმედი უფრო ძლიერი  ოპიოიდის PO - ფორმის დაბალი დოზები ( მორფინი, ჰიდრომორფინი, ოქსიკოდონი, ფენტანილი).  
ბავშვებში  ძლიერი ტკივილის დროს ძირითადად გამოიყენება ძლიერი ოპიოიდები .
ოპიოიდი, რომელსაც აქვს ხანმოკლე ნახევრად დაშლის პერიოდი ( მაგ: მორფინი)         ძირითადად გამოიყენება ბავშვებში მწვავე ან ძლიერი ეპიზოდური ტკივილის დროს. მაგ: ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემიის დროს. 
•თუ ძლიერი ტკივილი ხდება მუდმივი, ქრონიკული  – გამოიყენება  ხანგრძლივად მოქმედი პრეპარატი ( მაგ: ტრანსდერმალური ფენტანილი), ან ხანგრძლივი ნახევარდაშლის პერიოდის მქონე პრეპარატები ( მაგ: მეტადონი PO).


ტრამადოლი  სუსტი ოპიოიდია. ორალური დოზა 1–2 მგ/კგ ყოველ 4–6 საათში.  მაქსიმალური სადღეღამისო დოზა 400 მგ.  მას აქვს სუსტი ანალგეზიური ეფექტი, ნაკლებად იწვევს სუნთქვის დეპრესიას. 
მორფინი  ორალურად  სუბლინგვალურად, კანქვეშ, ვენაში რექტალურად და (ინტრატჰეცალ - ეპიდურალური ?) ადმინისტრირება.  ინტრავენურად დანიშნული მორფინის მოქმედება ხანმოკლეა, ამიტომ  იგი გამართლებულია ხანმოკლე, მწვავე, ძლიერი ტკივილის კუპირებისათვის. 

ხანგრძლივი ან ქრონიკული ტკივილის დროს:
ჰიდრომორფინი ინტრავენურად მორფინის ანალოგია, ოღონდ უფრო ლიპიდური ხსნარია, რითაც აიხსნება მისი მეტი ეფექტურობა. 
ფენტანილი  ბავშვებში მორფინზე უფრო ხშირად გამოიყენება, რადგან ინტრავენური ადმინისტრირებისას სწრაფად იძლევა ეფექტს და ეფექტის ხანგრძლივობა მორფინზე ნაკლებია.მტკივნეული პროცედურის წინ შესაძლებელია მისი ტრანსმუკოზური გამოყენება, რაც ხსნის ინტრავენური ინფუზიის საჭიროებას.  ერთადერთი მედიკამენტია, რომლითაც შეიძლება ხანგრძლივი ტრანსდერმალური ანალგეზია ქრონიკული ტკივილის დროს.  ასეთი  ფირფიტების გამოყენება არ არის გამართლებული მწვავე ტკივილის დროს, რადგან ეფექტი გვიან დგება და ძნელია დოზის ტიტრირება. 
ოქსიკოდონს   აქვს მორფინის მსგავსი თვისებები  თუმცა უფრო ძლიერია და აქვს შედარებით ხანგრძლივი ნახევარდაშლის პერიოდი.
მეტადონი   ბავშვებში  იშვიათად  გამოიყენება, ისიც მაშინ როცა პაციენტი ვერ სვამს ტაბლეტებს, რადგან ეს მედიკამენტი თხევადი  სახით არსებობს . პრეპარატის შეწოვა სწრაფად ხდება, ელიმინაცია კი 4.2 –130 საათს გრძელდება, შესაბამისად არის კუმულაციის რისკი.

ოპიოიდების დოზირების წესი:
 
გახანგრძლივებული ტკივილის დროს ანალგეზია  იწყება ხანმოკლე მოქმედების აგენტით და ეძლევა ყოველ 4 საათში. 
5–6 ნახევარდაშლის პერიოდის გასვლის შემდეგ  (დაახლოებით 24 – 48 საათის შემდეგ ) უნდა დაჯამდეს ბაზალური მოთხოვნილება წინა 24 საათის განმავლობაში და მკურნალობა გაგრძელდეს ხანგრძლივი მოქმედების აგენტით. 
ხანმოკლე მოქმედების აგენტით ადმინისტრაცია შესაძლებელია დამატებით მოხდეს 24 – საათიანი მოთხოვნილების ოდენობის არაუმეტეს  10 % – ის ოდენობით.
ეფექტურობის გათვალისწინებით ოპიოიდის დოზის გაზრდა შესაძლებელია ყოველდღიურად 25 – 50% – ით ადექვატური ანალგეზიის მიღწევამდე ან გვერდითი ეფექტების გაჩენამდე. მძიმე შემთხვევაში დოზის გაზრდა შეიძლება 50 – 100% –ით.
ოპიოიდების უმრავლესობისათვის დღიური ფიქსირებული ზედა ლიმიტი არ არსებობს ( ჩვეულებრივ არ გამოიყენება > 3 რეკომენდებული დღიური დოზა).  თუ 24 საათიან პერიოდში გამოყენებული იქნა > 3 დარტყმითი დოზა, ინიციალური დღიური დოზა და დარტყმითი დოზები უნდა დაჯამდეს და შემდეგი დღის   დოზა ამ ჯამის მიხედვით გაითვალოს. 
პროგრესის და რეგრესის მაჩვენებლები 
ტკივილის კონტროლის  რეკომენდაციები  ტკივილის ესკალაციის შემთხვევაში. 
დანიშნე  ხანმოკლე  მოქმედების ოპიოიდის დარტყმითი დოზები ( 24 – საათიანი დოზის 10–20%)  ი/ვ ყოველ 15 წუთში ტკივილის კუპირებამდე. 
გაზარდე  ოპიოიდის ბოლუსი 30– 50 % –მდე ყოველ III მიცემაზე.
თუ მოხდა ტკივილის ადექვატური კონტროლი, ხელმეორედ გათვალე ოპიოიდის დოზა  ( 24 – საათიანი სადღეღამისო დოზა + დარტყმითი დოზა ) .
იფიქრე არაოპიოიდური ანალგეტიკების პარალელურ გამოყენებაზე 
თუ მიღწეულ იქნა  ტკივილის ადექვატური კონტროლი და გამოვლინდა გვერდითი ეფექტები, შეცვალე ოპიოიდი ახლით, ძველი აგენტის დოზის 25–50% – ით  შემცირების ფონზე.
თუ არ არის მიღწეული ტკივილის ადექვატური კონტროლი და გამოვლინდა გვერდითი ეფექტები, შეცვალე ოპიოიდი ახალი აგენტის ექვივალენტური რაოდენობით.
ოპიოიდების ექვივალენტური დოზები  — ოპიოიდ აგენტის შიცვლისას მნიშვნელოვანია სიფრთხილე სხვადასხვა ოპიოიდების  ექვივალენტ ანალგეზიურ დოზებთან  იმისათვის რომ შენარჩუნდეს სასურველი ანალგეზიური ეფექტი. ოპიოიდის დოზები ძირითადად გამოსახულია პარენტერალური მორფინის ექვივალენტებში. ოპიოიდური დოზის ერთეული შეესაბამება 10 მგ პარენტერალურ მორფინს. სხვა მედიკამენტების დოზები  ორალური თუ პარენტერალური ადმინისტრირებისთვის გამოსახულია ექვიანალგეზიურ  მოცულობებში.
როდესაც იცვლება ოპიოიდი,ახალი მედიკამენტის  ექვივალენტანალგეზიური დოზა  შესაძლებელია  შემცირდეს  25 – 50 % –ით ან გაიზარდოს საჭიროების მიხედვით.  ამის შედეგად   თავიდან აცილებულ იქნება დოზის გადაჭარბება , რომელიც ხდება სხვადასხვა ოპიოიდის  სტრუქტურული ცვლილებებისა და   ე.წ   ჯვარედინი ტოლერანტობის გამო.
                                     ოპიოიდების ექვიანალგეზიური დოზები


მედიკამენტი
ანალგეზიის ექვივალენტური დოზა ●
ორალური   ი/ვ
(მგ)               (მგ) ორალური
დოზირება (მგ/კგ)  და ადმინისტრაციის სიხშირე

ინტრავენური დოზა ( მგ/კგ) და ადმინისტრაციის სიხშირე
მორფინი ∆ 30 10 0.3 მგ/კგ  ყოველ 3-4 სთ 0.1 მგ/კგ ყოველ 2-4 სთ
ჰიდრომორფინი 7.5 1.5 0.04-0.06 მგ/კგ ყოველ 3-4სთ 0.015 მგ/კგ ყოველ 2-4 სთ
ოქსიკოდონი 20 N/A 0.1-0.2 მგ/კგ ყოველ 3-4 სთ N/A
ფენტანილი N/A 0.1(100მკგ) N/A 0.5-1 მკგ/კგ ყოველ 1-2 სთ
მეტადონი 0.1 მგ/კგ ყოველ 8-12 სთ. 0.05-0.1 მგ/კგ ყოველ 8-12 სთ
ტრამადოლი 100 N/A >4 წ. 1-2მგ/კგ ყოველ 4-6 სთ N/A
Gუტსტეინ, HB, Aკილ, H. Oპიოიდ ანალგესიცს. Iნ: Gოოდმან & Gილმანს პჰარმაცოლოგიცალ ბასის ოფ ტჰერაპეუტიცს, 11ტჰ ედ, MცGრაწ-Hილლ, Nეწ Yორკ 2006.
N/A - ადმინისტრირება არ შეიძლება
●    - ოპიოიდის აგენტის შეცვლისას სათანადო ექვიანალგეზიური დოზა. ტრამადოლის როლი ლიმიტირებულია ბავშვებში საშუალო სიმძიმის ტკივილის მკურნალობაში.  ეფექტი შესაძლოა არ იყოს 3 მგ  PO - მორფინის ექვივალენტური.
დოზები რეკომენდირებულია 6 თვეზე მეტი ასაკის პაციენტებისათვის, რომელთა წონა არ აღემატება 50 კგ.
∆ - შესაძლოა საჭირო გახდეს  დოზის კორექცია ( რეგულირება)  თირკმლის უკმარისობის დროს. არ არის რეკომენდებული თირკმლის უკმარისობის მძიმე ფორმის დროს.
◊ - არსებობს  აკუმულირების რისკი.
 ოპიოიდების გვერდითი ეფექტებია: გულისრევა/ პირღებინება;  ყაბზობა, საედაცია, კოგნიტური დისფუნქცია, რესპირაციული დეპრესია, მიოკლონური ჰიპერალგეზია, ქავილი.
თირკმლისა და ღვიძლის უკმარისობა — შესაძლოა განვითარდეს უმეტესად მეპერიდინის, მორფინისა და ტრამადოლის მეტაბოლიტების აკუმულაციის შედეგად.
დაქვეითებული თირკმლის ფუნქცის შემთხვევაში უპირატესობა ენიჭებათ ფენტანილს და მეტადონს. სიფრთხილით გამოიყენება ოქსიკოდონი და ჰიდრომორფინი.  მორფინის გამოყენება უნდა იყოს თავიდან აცილებული.

 

This is the main content. To display a lightbox click here

This is the lightbox content. Close